Karl Marks Laz olsaydı...
'Laz Kapital' '3 çocuk'tan yabancı futbolcu sınırlamasına kadar güncel meselelere bakın nasıl yorum getiriyor.
Mizah yazarı, senarist Yılmaz Okumuş'un ana fikrini; 'Karl Marks Trabzon'da Dogsaydı'dan alan Laz Kapital, Marksizm’i Laz mantığıyla yeniden yorumluyor.
Kitapta Laz Marks'ın yazılarının yanısıra, Feridun Engels, Mustafa Kamil Zorti, Tonyali hoca ile asistanı Süleyman, Dersimli Marks, Hakan Şükür, Mustafa Topaloğlu ve Süleyman Demirel gibi otoritelerin Laz Kapital hakkında düşünceleri yer alıyor.
Asıl simdi baslayi!..
Hacan son zamanlarda kulagima "Laz Marks'un soyledikleri artik hikaye oldi, tarihun soni celdi, ideoloji filan kalmadi..." gibi sozler geliyi...
Ula Petrus tipalari, ula dolar manyaklari, ula pilaza kadavralari, ula sermaye kutavlari, ula pili bitmis kuresel enteller, ula Amerikan bezleri, ula kilcigina sictugumun vicdansuzlari, hacan bi pokun bittugi yoktur, asil simdi baslayi... Hatta basladi bile...
Laz Marks
Emperyalizum Karsusinda Ilk Yariyi Yenuk Kapattuk!
Bizum Sementa Recep vardur, iyi usaktur. Gecenlerde yekten dedi ki, "Laz Marks emice, sen boyle konisiyisun ama kimsenun daha iyi bir dunya munya ipledugi yok. Nasil olacak bu isler?" Usagum dedum, mutareke basini gibi konisma, bu sana gosterilen gercek.
Bir de, gercek olan gercek var. Korfez Savasi'ndaki petrole bulanmis karabatagi bile "Saddam yapti" diye yutturdilar size usagum.
Tamam, kabul etmek lazim, Emperyalizum karsusinda ilk yariyi yenuk kapattuk.
Simdi soyunma odasinda yaralarumuzi sarayiruz.
Oysa maca, Emperyalizum'i kendi sahasina hapsederek baslamistuk. Vilademir'un attugi
golle 1-0 one gectuk. Emperyalizum, Cinli'nun attugi golle dagilmisti.
Kademe anlayisi kalmamisti, elini kolini sallayan Emperyalizum'un ceza sahasina gireyidi. Cezayirli Ben Bela 4., Vietnamli Ho da 5. goli atmisidi. Efendum hizli gececegum, ilk yarinun sonlarina dogri sikor 9 - 0 olmisidi.
Ama ne oldiysa ondan sonra oldi. Emperyalizum birden 8 yabanciyla oynamaya basladi. Degil 9 kusurli hareket, 99 kusurli hareketi birden yapmaya basladi. Ne FIFA'yi ne de UEFA'yi dinleyidi.
Usaklarun suratina taban girmek mi istersun, yerde yatana kramponiyla basmak mi?.. Her turlu pisluk bunlarda. Macun hakemine bakayiruz, mudahale etsun diye.
Orali bile degil. "Ben bir sey gormedum" deyi. Sanirum Cem Papila'nun dedesiydi.
Neyse, ilk yariyi 17 - 9 yenuk kapaduk ve surunerek soyinma odasina girduk.
Herces yerlerde, inleyen inleyene. Bazilarumuz, "2. yariya cikmayalum, bu Emperyalizum bizi kovaya cevirecek", "Buyuklugunu kabul edup secdeye varalum, elini opelum.
Belki bize aciyup birkac gol eksuk atar, belki bizi aralarina alurlar" deyi. Ula bu kadar buyutmeyun cozunuzde da!.. Bunlarun bildugi tek sey silah sanayidur.
Kucucuk bir Katrina Kasirgasiyla eli ayagina dolandi. Butun askerlerini dunyayi isgal etmek icun dort bir yana gonderdugi icun, yaralilari kurtaracak helikopter bile bulamadi.
Unutmayun, "Emperyalizum ucmaz, medyadaki muritleri ucurur"
Simdi ikinci yariya cikacaguz.
Ara tiransferde kadroya Cavez'i ve Maradona'yi da kattuk. Kadromuz fena degildur, yurekten oynarsak bunlarla basa cikabiluruz.
Baktum bizum Sementa Recep'un yuzi guleyi, "Ne cuzel anlattun Laz Marks emice..." dedi.
Essegun onde gideni, mac kurgusuyla anlatmasaydum dinlemezdun ama.
..Tum Dunya halklariyla Lazlar kardestur.
Meta
Kapitalizum uretilen herseyi degisume sokup mallasturur, metalasturur. Resim, edebiyat, muzik, guzelluk alinup satilan bir metadur. Bizzat insanlarun kendileri meta haline gelmistur.
Iki uci metali deynek
Efendum meta iki yonlidur. Kullanum degeri ve degisum degeri vardur. Baluk Pazari'nun orada bizum usaklari bir araya toplayup buni orneklerle acuklamak istedum.
Foter Osman'i koni mankeni yaptum. Ula Foter Osman, 20 kilo hamsin var tamam mi? Tamam Laz marks emice.
"Simdi buni 20 metre kumasla degisturmek isteyisun." Ula bu dingil tutturdi "Ben degisturmem, hamsimi kimseye vermem"
Ula essegun onde gideni, haburaya size Laz Kapital'un can damari olan bir koniyi, degisum degerini acuklayacagum, bu tutturmis degisturmem diye. Bizum ornek yatti tabi. Keske hamsi ornegi vermeseydum.
Baluk ve hamsi paradoksi
Efendum bizum usaklara sinirlenince metanun degisum ve kullanum degerini anlatamadum. Gene 20 kilo hamsiyi ornek verecegum, fakat bu sefer Foter Osman denen bilim dusmani ve hamsi manyagi yoktur ornegumuzde.
20 kilo hamsiyi oturup afiyetle yersanuz bu metanun kullanum degeridur.
Yok eger "Cotumde donum yok, hamsi yemek benum neyume?" deyup 20 kilo hamsiyi 20 metre kumasla degisturursanuz bu da metanun degisum degerini olusturur.
Eger 20 kilo balukla... ozur dilerum hamsiyle, 20 metre kumasi degisturebileyisan bunun sebebi sudur; "meta"nun icinde donmis emek vardur.
Idris usagum, derin donduriciya koymana gerek yok, kendi icinde vardur zaten. 20 kilo hamsi yakalamak icun ne kadar balukci Cemal emegi (insan emegi) gerekiyisa, 20 metre kumasun uretimi icun da ayni miktar emek gereklidur.
Demek ki degerun ozi insan evladinun emegidur. Emegun miktari degerun miktarini tayin eder. 12 saatluk bir isle uretilen deger, 6 saatte uretilen degerun iki mislidur.
Simdi diyebilursunuz ki, "Bulasuk Ahmet'un eli yavastur, agir is cikarur...
Bu tembel tenekenun 12 saatiyle Netceguk Hasan'un 12 saati ayni midur?" Degildur. Bizum olci aldugumuz Ahmet - Mehmet - Nobre gibi isini hile hurdayla yapanlar degildur.
Ortalama bir istur. Bu is daima esittur ve buna sosyal is denur.
Kapitalizum ve Hopdeduks
Efendum tahmin edecegunuz gibi, metayla - metayi degisturmek icun 20 kilo hamsiyi sirtuna vurup, carsu pazar gezinmek berbat bir istur.
Haydi 20 kilo hamsiyi tasidun, ya 20 tane beyuk kutugun varsa. Ula kutugu nasil tasiyacaksun?
Kutugun degisim degerini hayata gecurmek, Asteruks ve Hopdeduks disindaki insan evladi icun imkansuzdur. Uzatmiyayim, soninda butun metalarun yerine gececek ortak bir degisum degeri bulundi; para.
Boylece o zamana kadar sirtinda 20 kilo hamsiyle, 40 kilo tuzla gezinmekte olan insanluk beyuk bir zahmetten kurtulmistur.
Bakunuz, bel ve sirt agrilari, disk kaymasi paranun bulunmasindan sonra giderek azalmistur. Ta ki hali saha denen lanet bulusa kadar....
Ne ka usak o ka kofte
Baktum kahve halkindan bazilari da buni onaylayi. "Hee, kari koca kendi kendumuza kit kanaat da olsa gecinup gideyiruz. Eger bir usagumuz olmazsa maasumuz ikumuze yeter."
Hic soylemeye gerek yok ki, bu egemen siniflarun yutturmacasindan baska bir sey degildur. Bu hedef sapturmaktur, somuruyi gizlemektur...
Sen uc cocuk yerine hic cocuk yapinca kapitalizum seni pas gecmez. Gene tepene biner.
Ula guzel evladum, nicun burjuvazinun agzindan konisayisunuz? Onlara gore, ulkemiz sinirli olanaklara sahip bir ulkedur.
Bu olanaklarun, artan nufus karsusinda yetersuz kalmasi ve yoksullugun artmasi kacinilmazdur.
Bu nedenle, herkes "bakabilecegi kadar" usaga sahip olursa, sinirli olanaklar herkese yetecektur.
Patapat Suleyman burjuvazinun agzindan aktarmali olarak bizum usaklara sunu soyleyi; "Su anda elune gecen ayluk ucretle ancak kendi karnuni doyurabilursun.
Yeni bir usak yaparak kenduni yoksulluga mahkum edeyisun. Gecum sikintisi cekmenun nedeni, bizzat kendunsun. Kafani ve seyuni kullan, usak yapma."
Bu tur kici acukta kalmis teoriler, demokratuk devrimlerden korkan burjuvazinun isine yaramaktadur.
Yoksul kitlelerun ayaklanmasi karsusinda beyuk korkiya kapilan burjuvazi, bir tasla kus katliami yapmaktadur.
Hem ideolojik ve polituk bir salduri araci ele gecurmekte, hem da insan evladinun daha mutli ve daha ozgur kosullarda yasayacagi bir toplumun var olabilecegini perdelemektedur.
Yuz elli yildur soyleyiruk, sizun somurulmenuzun nedeni usak yapmak filan degildur. Emperyalistlerle butunlesmis yerli tekelci burjuvazi ve onlarla isbirlugi yapan beyuk tefeci -bezirgan ve toprak agalaridur.
Yukaridan asagiya, soldan saga, tersten-duzden nasil okursan oku, bu degismez.
Hos celdun bebek, soyilma sirasi sende
Sementa Recep gensori onergesi yemis Unakitan gibi yuzume bakayi, belli ki baglantiyi kuramadi.
Recep usagum anlatayim dedum, kapitalizum bebeklere zarar verur; cunki her yeni dogan bebek IMF'ye, Dunya Bankasi'na, emperyalizume borcli dogayi.
Pecii, bu bebekler beyudugi zaman hic sormayacak mi, "Ula ortalukta cagdas egitum verilen okul, hastalaninca gidecegum hastane, mezun olinca calisacagum bir is goremeyirum, bu paralari ne pok yemaga harcadunuz?"
Japon Prensi Mikasa bile ogrendi, ogrenme sirasi sende. O merak ettugun 100 milyarlarca dolari bankaci - ticaret burjuvasi - politikaci seytan ucgeninde ic ettiler evladum.
Bu paralar normal bir halk iktidarinda yol, su ve elektrik olarak geri donebilecekken sadece elektrik olarak geri dondi.
Oni da bizum solci usaklara verdiler. Yalnuz bu elektirik konusinda haklarini yemeyelum, devletun vatandasa bu kadar comert davrandugi az gorulmistur.
Bizum Erdogdi mahallesindeki sebil-ul hayrat cesmenun suyi gibi elektirik verdiler. Senun aklun simdi "kapitalizum insani iktidarsuz yapar" mevzusina takilmistur.
Acukliyayim. Bir dusun, bu kadar strese can mi dayanur? Uiy kredi kartinun faizi gelmis, uuy isten cikartilacak 10 kisinun icinde ben var miyim, eyvaah buzdolabinun senedini odeyemedum, ula cep telefoninun faturasi, usaklarun okul masrafi, evun kirasi derken vucuttaki kanun tamami bu sitrese harcanur ve halvet olmak icun sungersi dokiya bir damla aganigiluk kan kalmaz.
Tavuklar bile firarda
Kapitalizum sadece insana ve dogaya degil, hayvanlara bile zarar vermektedur. Misal; tavuklar.
Ac gozli kapitalizum tarafindan, halk otobusi gibi kalabaluk ciftluklerde sikis tikis yasatilan, dogal olmayan yemlerle beslenilen, kisacik omurleri boyinca inanilmaz derecede sitirese maruz birakilan tavuklar, enfeksiyon ve salgun hastaluklarina cok cabuk kapilmaktadur.
Caresuzluk icindeki tavuk aleminun 3'te 2'sinun psikolojisi bozuktur. Bu gun bir secim yapilacak olsa % 85'inun AK Partiye oy verecegi tespit edilmistur.
Sementa Recep iki cay daha soylerken ben devam ettum. Insan evladini para, pul, kariyer ve sitatu pesinde kosturan kapitalizum "En gucli sen olmazsan, altta kalup ezilursan Kobayluk Ligi'ne kume dusersun" diye tehdit etmektedur.
Tek kurtulus yoli olarak bize, birbirumuzun gozini oymayi biraktugi icun, haliyle yapmadugumuz rezilluk kalmayi tabi.
Muhim olan geyigun muhabbetini yapmak degil, geyigi yakalamaktur.
Bizum gibi geri - birakturulmis ulkelerdeki oligarsinun yapisi, oligarsuk dikta seklini almaktadur. Cunki ulkedeki kapitalizum, kendi ic dinamigi ile degil, yukaridan asagiya gelisturulmistur.
Kokli bir gelenegi olmadugi icun, zora girdugi her an proletaryanun ve emekci halkun demokratuk hak ve ozgurluklerini rahatlukla rafa kaldurmaktadur.
Efendum bu gayri insani sistemun raf omri gecmistur. Hala devam etmesi gercek hayattaki Coni ve Dursunlar yuzundendur.
...bu aldatmacayi en ince ayrintisina kadar anlatup, kapitalist zihniyetun ipluguni bir kez daha pazara cikaracagum.
En devrimci eylem dogriyi soylemektur...